Neede, 1978

vlnr. Klaaske, Willemke, Elske; Neede 1978 (foto Jacob Ronner)

.

Ongeveer veertig jaar geleden moet oom Jaap deze foto hebben gemaakt van mijn grootmoeder en haar beide dochters.

Zo zag grootmoeke er uit in haar laatste jaar. Broos, klein en wit met een rood blosje bij die altijd weer opkomende hoofdpijn.
Dit is haar kamer. Achter het gordijntje een opklapbed, erboven een rijtje boeken, verderop nog meer boeken in de boekenmolen.
En meer? Foto’s op een theekastje? Kleedjes? Er hangen twee schilderijtjes van grootvader (hutje op de hei, woonarkje ergens) en één van Jan (anemonen, litho?). De legpuzzel aan kant vanwege bezoek. De geur van Boldoot.

Wij zijn in 1978 samen bij haar op audiëntie geweest, de dag nadat we in Leeuwarden getrouwd waren. Zij was er niet bij geweest, al jaren te ziek om te reizen. Een verplichting dus aan onze familieoudste; die dominante vrouw, intelligent, fel en vaak onverbiddelijk. En daar zat ik dan als jochie van 25 aan de thee met twee vrouwen, die elkaar mochten en van wie ik hield en houd. Beide met het hart op de tong, dat hart dus.

Deze keer zonder de bekende verhalen over het arbeidersmeisje en de hoge heren. Het ging nu over liefde. Over de bovenmenselijke goedheid van haar in 1945 overleden echtgenoot, die haar De Literatuur, de SDAP en de blauwe knoop had leren kennen.
We wisten al dat ze dagelijks bij alles haar man raadpleegde, maar nu ging ze verder. Haar liefde voor die man had levenslang altijd boven alles gestaan, boven die voor zichzelf en zeker boven haar liefde voor haar kinderen. Bij andere vrouwen was dat vaak andersom en dat begreep zij niet. ‘Wat had je daar nou aan?’

Oef?

Zij wilde ons, pasgetrouwd stel, blijkbaar iets meegeven. Een opdracht vol mooi en lelijk.
Aan de ene kant werd hier een lat op de duizelingwekkende hoogte van een allesoverstijgende liefde gelegd. Maar wij waren mensen, zoveel was zeker.
Aan de andere kant was het niet niks dat een vrouw van bijna 90, ons als stel iets vertelde, dat ze mogelijk haar dochters verzweeg.
Lelijk, toen al: het bleek haar mogelijk een rangorde in liefde aan te geven. Ik hoop dat dat niet kan. Natuurlijk kan dat niet. Wil ik niet.
Mooi, nu nog steeds: ik kan zomaar een bandje met haar stem afspelen. Dat wil ik niet kwijt.

Het allermooiste staat buiten beeld, tussen alle smerige details, mooi te wezen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: